Kahve yalnızca bir içecek değil, başlı başına bir kültürdür. Bu kültürün de kendine özgü bir dili, yani terimleri vardır. Baristaların ustalıkla kullandığı bu kavramlar, yalnızca profesyonellerin değil, kahve tutkunlarının da anlaması gereken bilgiler içerir.
Peki, “single origin” ne demek? “Latte art” sadece estetik midir? “Crema” olmadan espresso olur mu?
Kahve dünyasında gezinirken karşınıza çıkacak bu terimler, bir yandan içeceğinizin kalitesini artırırken, diğer yandan sizi daha bilinçli bir kahve sever haline getirir.
Temel Kahve Çekirdeği Terimleri
1. Arabica (Coffea Arabica):
Dünyadaki kahve üretiminin yaklaşık %60’ını oluşturan, daha az kafeinli, aromatik ve asidik çekirdek türüdür.
2. Robusta (Coffea Canephora):
Daha güçlü, acı ve yüksek kafein oranına sahip bir kahve çekirdeği türüdür. Genellikle espresso karışımlarında kullanılır.
3. Single Origin:
Kahvenin tek bir bölgeden hatta tek bir çiftlikten geldiğini ifade eder. Bu kahveler, özgün tat profilleriyle bilinir.
4. Blend:
Farklı bölgelerden gelen kahve çekirdeklerinin karıştırılmasıyla elde edilen karışımdır. Dengeli bir tat profili amaçlanır.
5. Yeşil Çekirdek (Green Bean):
Kavrulmadan önceki ham kahve çekirdeği.
Kavurma ve Öğütme ile İlgili Terimler
6. Roast (Kavurma):
Kahvenin lezzetini belirleyen en önemli aşamalardan biridir. Açık, orta ve koyu kavurma olarak sınıflandırılır.
7. Light Roast (Açık Kavurma):
Asiditesi yüksek, meyvemsi tat profiline sahip kahveler üretir.
8. Medium Roast (Orta Kavurma):
Daha dengeli ve gövdeli tatlar sunar. Genellikle en popüler kavurma türüdür.
9. Dark Roast (Koyu Kavurma):
Acılık daha baskındır, gövdeli ve düşük asiditelidir.
10. Grind Size (Öğütme Boyutu):
Espresso için ince, French Press için kalın öğütme tercih edilir. Demleme yöntemine göre belirlenir.
Pişirme ve Demleme Tekniklerine Dair Terimler
11. Espresso:
Basınçla kısa sürede elde edilen yoğun, küçük hacimli kahvedir. Pek çok kahve türünün temelini oluşturur.
12. French Press:
Sıcak su ve öğütülmüş kahve, metal filtreyle ayrılarak demlenir.
13. Pour Over (V60):
Elle kontrollü dökme yöntemiyle demlenen kahve. Net ve aromatik bir sonuç verir.
14. Cold Brew:
Soğuk suyla uzun süre (12–24 saat) demlenen kahve türüdür. Daha az asidik ve yumuşak bir içim sunar.
15. Aeropress:
Basınçlı manuel demleme aracıyla hazırlanan, filtre kahveye benzer ama daha gövdeli kahve sunar.
16. Moka Pot:
Ocakta kullanılan İtalyan kahve demleme aracıdır. Espresso benzeri bir içim sunar.
Barista Terimleri ve Kahve Dükkanı Jargonları
17. Crema:
Espresso’nun üstünde oluşan, kahverengi altın tonlarındaki ince köpük tabakasıdır. Kaliteli çekirdeğin ve doğru ekstraksiyonun göstergesidir.
18. Extraction:
Kahve özlerinin sıcak suyla çözülmesi süreci. Fazla veya az ekstraksiyon, tadı doğrudan etkiler.
19. Tamping:
Espresso hazırlarken öğütülmüş kahvenin sıkıştırılması işlemi. Su akışını dengeler.
20. Dialing In:
Espresso makinesinin kahveye özel ayarlanması süreci. Öğütme, sıcaklık, doz ve zaman ayarlanır.
Süt Bazlı Kahveler ve Terimleri
21. Latte:
Espresso + bol buharda ısıtılmış süt. Üzeri genellikle “latte art” ile süslenir.
22. Cappuccino:
Espresso + az süt + bol süt köpüğü. Yoğun ve kremalı bir yapıdadır.
23. Flat White:
Latte’ye benzer ancak daha az sütle ve daha yoğun kahve tadıyla sunulur. Avustralya kökenlidir.
24. Macchiato:
Espresso üzerine az miktarda süt köpüğü eklenerek hazırlanır. “Leke” anlamına gelir.
25. Cortado:
Eşit oranlarda espresso ve sıcak sütle hazırlanır. İspanyol kökenlidir.
Tadım (Cupping) ve Aroma Terimleri
26. Cupping:
Kahve tadımı için kullanılan standart yöntem. Aromalar, gövde, asidite ve bitiş notları değerlendirilir.
27. Acidity (Asidite):
Kahvenin parlaklığını, meyvemsi ve canlı karakterini ifade eder.
28. Body (Gövde):
Kahvenin ağızda bıraktığı yoğunluk ve dolgunluk hissi.
29. Aftertaste (Bitiş):
Yutulduktan sonra damakta kalan tat.
30. Aroma:
Öğütülmüş kahveden veya demlendikten sonra yayılan kokular. Çiçeksi, meyvemsi, baharatlı gibi sınıflandırılır.
Modern Kahve Akımları ve Öne Çıkan Terimler
31. Third Wave Coffee:
Kahveyi bir ürün değil, zanaat olarak gören, kaynak ve kaliteye odaklanan akım.
32. Specialty Coffee:
Skorlamaya tabi tutulan, 80 puan ve üzeri alan yüksek kaliteli kahveler.
33. Direct Trade:
Aracı kullanmadan, çiftlikten doğrudan alım yapılan tedarik modeli.
34. Sustainable Coffee:
Çevreye ve üreticiye duyarlı yöntemlerle üretilmiş kahve.
Kahve Terimleri Sözlüğü (A–Z)
- Affogato: Üzerine espresso dökülmüş vanilyalı dondurma.
- Blooming: Demleme sırasında kahvenin gaz salarak kabarması.
- Degassing: Kavrulmuş kahvenin CO2 salınım süreci.
- Espresso Shot: Tek seferlik yoğun kahve porsiyonu.
- Filter Basket: Espresso makinelerinde kullanılan kahve haznesi.
- Gooseneck Kettle: Pour-over demlemeler için özel tasarlanmış ince uçlu kettle.
- Honey Process: Yarı yıkanmış kahve işleme yöntemi.
- Kalita Wave: Düz tabanlı özel filtre aparatı.
- Naked Portafilter: Altı açık, ekstraksiyonu net gösteren filtre tutucu.
- Q Grader: Sertifikalı kahve tadım uzmanı.
- Ristretto: Daha az suyla yapılan kısa espresso.
- Syphon: Vakumla çalışan özel demleme yöntemi.
- Turkish Coffee: İnce öğütülmüş kahve ile cezvede yapılan geleneksel yöntem.
- Washed Process: Çekirdeğin tamamen yıkanarak işlendiği yöntem.
Sonuç: Kahve Konuşabiliyor musunuz?
Artık sadece kahve içen biri değil, aynı zamanda kahve “konuşabilen” birisiniz. Yukarıdaki terimlerle hem baristalarla aynı dili konuşabilir, hem de kendi kahve deneyiminizi zenginleştirebilirsiniz. Kahve kültürüne dair bilgi sahibi olmak, her yudumu daha anlamlı kılar.
Bir kahve menüsüne baktığınızda artık kafa karışıklığı yerine merak hissedeceksiniz. Çünkü artık neyin ne olduğunu çok iyi biliyorsunuz.
